Koning Bhumibol

Koning met goddelijke status

De Thaise koning Bhumibol heeft tientallen erenamen en titels: vader
van de natie, de nationale godheid, heer van het land, ziel van de
natie. Maar de titel die de vorst, die maandag 19 januari 2004 koningin Beatrix en
prins Willem-Alexander ontvangt, het beste karakteriseert,
is 'kampioen van het slappe koord'.

Op meesterlijke wijze is de nu 76-jarige Thaise koning Bhumibol erin
geslaagd al 57 jaar op de troon te blijven zitten, balancerend tussen
elkaar bestrijdende supermachten, buurlanden, generaals, smokkelaars,
politici en hofhouding. Bhumibol, die van de regering de titel 'de
Grote' achter zijn naam kreeg, heeft angstige uren meegemaakt, moest
vrezen voor zijn leven, maar wist zich steeds weer staande te houden.

De gastheer van koningin Beatrix en prins Willem-Alexander geniet
onder de Thaise bevolking een welhaast goddelijke status. "Een
Thailand zonder Bhumibol kunnen we ons niet voorstellen,'' werd
gezegd bij zijn 75ste verjaardag. Maar die verheven en centrale
positie was aan het begin van zijn lange regeringsperiode helemaal
niet zo vanzelfsprekend. Integendeel, de jonge koning was zijn leven
in het koninklijke paleis van Bangkok niet zeker.

Een mysterieus schot door het voorhoofd van koning Ananda, op de
vroege ochtend van 9 juni 1946, bracht Bhumibol op de troon van
Thailand. "Het was geen ongeluk, geen zelfmoord, wat er is gebeurd,
is erg mysterieus," aldus Bhumibol over de tragische dood van zijn
oudere broer, die in bed werd gevonden met een kogel door zijn hoofd.
De dader is nooit gevonden, het moordwapen evenmin. Bhumibol moest
ter plekke beslissen of hij het koningschap aanvaardde. Veel
bedenktijd had hij niet, en het was geen eenvoudig besluit.

Bhumibol werd op 5 december 1927 geboren in de Amerikaanse stad
Boston. Zijn in 1929 gestorven vader, prins Mahidol, een arts, was
een van de 32 zonen van koning Chulalongkorn en was getrouwd met een
aan het hof opgegroeid weeskind, Sangwal Talapat. Die had zich na de
dood van haar man in Zwitserland gevestigd, waar de jongens
opgroeiden en naar school gingen.

Met Thailand, waar een staatsgreep in 1932 een einde had gemaakt aan
de absolute macht van hun oom, hadden ze maar weinig bemoeienis. Thai
leren en spreken ging Bhumibol, die vooral in praktische wetenschap
en saxofoon spelen was geïnteresseerd, moeilijk af. De van zijn macht
beroofde koning Prajadhipok besloot in 1935 dat hij er geen zin meer
in had. Dat betekende dat de kroon overging op de negenjarige Ananda.
De ongekroonde koning bleef echter in Lausanne verder leren, terwijl
een regent de koninklijke taken waarnam.

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog kwam het prinselijke gezin
voor een bezoek terug in Thailand. De inmiddels tot 'hare koninklijke
hoogheid prinses-moeder' verheven Sangwal probeerde haar zoons te
beschermen tegen de intriges en het gekonkel aan het hof. Daar
trachtten honderden afstammelingen van vorige koningen, hun gewezen
vrouwen en concubines en dienaren volgens een verstikkend protocol
hun positie te versterken. Tegelijkertijd probeerde het militaire
regime de monarchie zo veel mogelijk te marginaliseren.

In dit klimaat, waarbij op de achtergrond de supermachten al vochten
om invloed in Zuidoost -Azië, werd Ananda om het leven gebracht.
Bhumibol liet een onafhankelijk onderzoek instellen, dat concludeerde
dat er sprake was van moord. Vermoedelijk was er een Japanse
connectie - de Japanse militairen hadden het land nog maar net
verlaten en er waren verscheidne groeperingen die belang hadden bij
het destabiliseren van Thailand.

Bhumibols tegenstanders hebben lange tijd het gerucht verspreid dat
hij er zelf op een of andere manier bij betrokken was geweest. Ook in
het buitenland werd dat lang geloofd. De Britse koning George VI
weigerde Bhumibol te ontvangen omdat hij 'geen moordenaars in
Buckingham Palace' wilde.

Bhumibol besloot de taken van zijn geliefde 'grote broer Nan' over te
nemen, maar keerde uit veiligheidsredenen en voor studie terug naar
Zwitserland. Pas in 1950 liet hij zich kronen en een jaar later, hij
was inmiddels getrouwd met zijn nichtje Sirikit, kwam de koning
definitief terug naar Bangkok. Hij moest balanceren, maar wist zich
langzaam een positie te verwerven door het geld dat hij kreeg te
gebruiken voor ontwikkelingsprojecten. Hij kon zo buiten de
militairen om werken aan de opbouw van Thailand.

Bhumibol is tot op de dag van vandaag in de weer met
zijn 'koninklijke projecten'. Hij heeft zelfs diverse patenten op
zijn naam staan. Vorig jaar werd octrooi aangevraagd voor een methode
om regenwolken te 'zaaien' en op die manier een einde te maken aan
perioden van droogte. Irrigatie, herbebossing, verkeersregeling - de
koning heeft overal ideeën over.

Bhumibol heeft de afgelopen 57 jaar zijn macht en invloed zien
toenemen. De toegenomen macht van de monarch heeft tegelijkertijd de
democratie versterkt, omdat corrupte politici en generaals minder hun
gang kunnen gaan uit vrees in conflict te komen met het paleis.
Waarnemers zeggen ook wel eens dat Bhumibol de ontwikkeling van een
volwassen democratie in de weg staat. De Thai rekenen er namelijk op
dat de koning met een oplossing komt wanneer de problemen het land
boven het hoofd groeien. Zo greep de koning in 1973 en 1992 in toen
het tot bloedige rellen kwam tussen militaire regering en oppositie.

De koning had ook scherpe kritiek op de huidige premier, Thaksin
Shinawatra, een schatrijke populist die in 2001 aan de macht kwam.
Bhumibol typeerde hem tijdens zijn traditionele verjaardagstoespraak
als 'arrogant' en in het bezit van een 'dubbele moraal'. Hij spoorde
de premier aan snel iets te doen aan de rampzalige staat van het
land.

De afgelopen tien jaar is de monarch herhaaldelijk opgenomen in het
ziekenhuis. Vorig jaar nog onderging hij een tweede herniaoperatie.
Bij een auto-ongeluk in 1949 verloor hij een deel van zijn
gezichtsvermogen. Ook is hij behandeld voor prostaatkanker en
hartproblemen.

Majesteitsschennis is in Thailand een ernstig vergrijp. De schrijver
Sulak Saviraksa belandde korte tijd in het gevang omdat hij in een
vraaggesprek zei dat de koning 'feilbaar' is. Vandaar dat er niet
openlijk wordt gepraat over de vraag die veel Thai bezighoudt: wie
volgt de koning op?

Normaal gesproken is dat kroonprins Vajiralongkorn (51), maar er zijn
ook mensen die liever diens zus, kroonprinses Sirindhorn (48), op de
troon zien komen. Het imago van Vajiralongkorn is niet best. In het
geruchtencircuit is hij al van alles en nog wat beschuldigd:
bescherming van bordelen, gesjoemel met de nationale loterij,
buitenechtelijke relaties, roekeloos rijgedrag. Koningin Sirikit (71)
heeft haar oudste zoon omschreven als een Don Juan, zelf zei de prins
half schertsend dat iedere familie 'een zwart schaap' nodig heeft.

Het huwelijksleven van de kroonprins is niet voorbeeldig. Zijn
overgrootvader Chulalongkorn kon zich nog 153 vrouwen permitteren,
maar sinds Bhumibol is één echtgenote de norm. Vajiralongkorn heeft
al drie vrouwen (gehad), bij wie hij zes kinderen heeft. Zijn zus,
kroonprinses Sirindhorn, is door haar niet aflatende werk voor de
minder bedeelden populairder, maar ze heeft al op vroege leeftijd
besloten niet te trouwen. De dynastie kan via haar dus niet verder

De munteenheid is de Thaise Baht (THB). Er zijn bankbiljetten van 10 Baht (bruin), 20 Baht (groen), 50 Baht (blauw), 100 Baht (rood), 500 Baht (paars) en 1.000 Bath (grijs).

10 Baht	20 Baht
50 Baht	100 Baht
500 Baht	1.000 Baht

Daarnaast zijn er nog munten 1, 5 en 10 Baht. De Bath is verder onderverdeeld in Satangs, 100 Satangs is gelijk aan 1 bath. De koperen muntjes zijn in eenheden van 25 en 50 Satang.

1 Baht

5 Baht

10 Baht

25 Satang

50 Satang